Skip to content
Тим Кук на 1 септември по 15 години го напушта местото извршен директор на „Епл“, оставајќи компанија чија пазарна вредност порасна од околу 350 милијарди на повеќе од 4 илјади милијарди долари. Неговиот успех не се темелеше на обид да го повтори Стив Џобс, туку на поинаков пристап со кој го прошири производниот екосистем, ги зајакна услугите, го промени синџирот на снабдување и ја претвори „Епл“ во една од најпрофитабилните компании во светот.
Кук ја презеде функцијата извршен директор во август 2011 година, во период кога „Епл“ сè уште се соочуваше со прашањето дали компанијата може да продолжи да расте без Џобс. Наместо да се обиде да биде новиот Џобс, Кук се потпре на своето искуство во управувањето со производството, продажбата и глобалниот синџир на снабдување. Пред да стане директор, тој беше главен оперативен директор на „Епл“, каде што ги надгледуваше глобалните операции и односите со добавувачите.
Една од најважните промени под негово раководство беше начинот на кој „Епл“ го развиваше својот екосистем. Компанијата постепено создаде мрежа во која „Ајфон“, „Ајпад“, „Мек“, „Епл воч“, „Ерподс“ и дигиталните услуги функционираат како поврзани производи, наместо како изолирани уреди.
„Епл“ во тој период ги прошири и услугите со „Епл пеј“, „Епл мјузик“ и други дигитални сервиси. Купувањето еден производ сè повеќе значеше и влез во поширок систем на услуги, апликации и други уреди на компанијата.
Кук истовремено го искористи своето долгогодишно искуство во управувањето со синџирот на снабдување. Производството во Кина стана еден од столбовите на глобалното ширење на „Епл“, со огромна мрежа на фабрики и добавувачи кои овозможија компанијата да произведува и пласира милиони уреди низ целиот свет.
Тоа решение, сепак, со текот на времето стана и еден од најголемите предизвици за компанијата. Зависноста од кинеското производство ја изложи „Епл“ на геополитички тензии, трговски ограничувања и нарушувања во синџирите на снабдување. Кук во последните години почна да го пренасочува дел од производството кон Индија и други пазари.
Под негово раководство „Епл“ постигна и неколку историски финансиски пресврти. Во август 2018 година компанијата стана првата во светот со пазарна вредност од еден билион долари. Подоцна следуваа границите од два, три и четири билиони долари. Во април 2026 година вредноста на компанијата беше околу 4 илјади милијарди долари.
Во исто време, „Епл“ значително го зголеми бројот на активни уреди и корисници. Според податоците објавени по најавата за неговото повлекување од функцијата, компанијата под Кук испорачала повеќе од три милијарди „Ајфони“, додека бројот на активни уреди во екосистемот достигнал повеќе од 2,5 милијарди.
Важен дел од стратегијата беше и проширувањето надвор од „Ајфон“. „Епл воч“ и „Ерподс“ станаа успешни нови производни линии, а компанијата истовремено ја развиваше услугата „Епл сервисис“. Приходите од услуги постепено добија сè поголемо значење за деловниот модел на компанијата.
Кук, сепак, не избегна критики. Додека „Епл“ финансиски растеше, дел од аналитичарите сметаа дека компанијата нема истиот иновативен замав што го имаше во времето на Џобс. Особено во областа на вештачката интелигенција, „Епл“ се движеше побавно од дел од конкурентите, што отвори прашања за тоа дали компанијата може да го задржи лидерството во новата технолошка трка.
Кук се соочуваше и со сложени политички односи, особено поради трговските тензии меѓу САД и Кина. Во исто време, „Епл“ најави големи инвестиции во САД и продолжи да го диверзифицира производството.
Од 1 септември Кук ќе ја преземе функцијата извршен претседател на управниот одбор, додека Џон Тернус ќе стане нов извршен директор. Тернус, кој повеќе од две децении работи во „Епл“ и досега беше потпретседател за хардверско инженерство, ќе ја преземе компанијата во момент кога таа е финансиски посилна од кога било, но истовремено се соочува со нови предизвици поврзани со вештачката интелигенција, регулативата и зависноста од глобалните синџири на снабдување.
